Waarom minder vlees

Dat het consumeren van veel vlees niet goed is, lees en hoor je steeds vaker. Het dagelijks eten van vlees en vis heeft grote gevolgen voor het milieu, je gezondheid en voor het dierenwelzijn. Veel mensen zijn zo gek op (of gewend aan) het eten van vlees en vis dat zij dit niet kunnen laten staan. Dat hoeft ook niet, wél zouden we er wat minder van kunnen gaan eten! Flexitariër wordt dat genoemd: afwisselend vlees, vis en vegetarisch eten. Want vegetarische gerechten, boordevol groenten, granen en peulvruchten kunnen verrassend lekker zijn. Bovendien heeft het minder eten van vlees en vis een enorm positief effect op mens, dier en milieu!

Milieu
Het eten van vlees en vis is schadelijk voor het milieu. Als mensen er wat minder van consumeren per dag heeft dit al grote positieve gevolgen. Het verlaagt bijvoorbeeld de uitstoot van Co2, het zorgt voor het verminderen van boskappen, het verminderen van watergebruik, minder overbevissing en het milieu wordt minder vervuild.

– CO2 uitstoot
Het is belangrijk dat de CO2 uitstoot vermindert wordt. Als dit op lang termijn niet gebeurt, kan dit zorgen voor een slechter en versterkt broeikaseffect. Het zorgt voor klimaatverandering en een aantasting van de natuur. De veehouderij zorgt voor een toename van de uitstoot van de CO2. Eén koe stoot volgens berekeningen van het CLM jaarlijks net zoveel broeikasgassen uit als 4,5 auto’s in een jaar, ofwel het rijden van 70.000 km (1).

– Boskappen
Om alle varkens, koeien en kippen te voeren worden bossen gekapt om zo ruimte te creëren voor de productie van veevoer. Het gevolg hiervan is dat het land verwoest wordt en er veel dieren niet meer kunnen leven. Ook nemen bomen veel CO2 op en zetten dit om in zuurstof. Dit is niet meer mogelijk als het bos gekapt is ten behoeve van veevoer (2). En anders gedacht: kunnen we deze ruimte niet veel beter gebruiken om groenten en granen te verbouwen voor de groeiende bevolking?

– Watergebruik
Het minder eten van vlees kan ervoor zorgen dat veel water bespaard wordt, want er is veel water nodig voor de productie van vlees. Voor plantaardig voedsel ligt dit veel lager. Om een kilo rundvlees te produceren is er in totaal al 15.000 liter water nodig, voor een kilo varkensvlees is dit 6.000 liter en voor de productie van een kilo kip 4.300 liter (3).

Gezondheid
Er zijn veel gezondheidseffecten gerelateerd aan het minder eten van vlees. Het is namelijk aangetoond dat het eten van veel (bewerkt en/of rood) vlees, het risico op hart- en vaatziekten kan verhogen, een groter risico op kanker met zich mee brengt (vooral darmkanker) en de kans op diabetes type 2 en het krijgen van een beroerte vergroot (4).

– Kanker
De World Health Organisation (WHO) heeft aangetoond dat er een relatie is tussen het consumeren van rood en/of bewerkt vlees en het risico op het krijgen van (darm)kanker. Elke 100 gram rood vlees meer per dag hangt namelijk samen met een 17% hoger risico op het krijgen van darmkanker. Bij het eten van 50 gram bewerkt vlees per dag vergeleken met iemand die geen bewerkt vlees eet, neemt het risico op het krijgen van darmkanker zelfs met 18% toe. Ook het krijgen van longkanker door een hoog gebruik van rood vlees is mogelijk.

– Diabetes type 2
Vlees bevat veel verzadigde vetten. Een hoge inname van deze vetten beïnvloedt de insulinehuishouding. Insuline is een hormoon wat nodig is om bloedsuiker om te zetten in energie. Als de huishouding niet in evenwicht is, kan er diabetes type 2 ontstaan. Het risico op diabetes type 2 wordt met 32% verhoogd als er per dag 50 gram vlees wordt geconsumeerd (5).

– Beroerte en hart- en vaatziekten
Door het eten van veel vlees kan er een beroerte ontstaan als een herseninfarct of een hersenbloeding. Het gebruik van 100 tot 120 gram rood vlees zorgt al voor een risicotoename van 10% op een beroerte (6). De verzadigde vetten verhogen ook de kans op hart- en vaatziekten. Het vezadigd vet zorgt namelijk voor een toename van het LDL-cholesterol in het bloed. Dit verhoogde LDL-cholesterol zorgt voor een verhoogd risico van hart- en vaatziekten (7).

Dierenleed
Nederlanders eten samen ongeveer 400.000 dieren per dag. Deze dieren worden niet als levend wezen beschouwd maar als een product gezien. De dieren krijgen vaak niet genoeg ruimte, frisse lucht, daglicht en/of beweging. Een persoon die helemaal geen vlees of vis eet, bespaart al snel 727 dierenlevens per jaar (8).

– Varken
Varkensvlees is het meest geconsumeerde vlees in Nederland. Varkens zitten levenslang opgesloten in grote stallen. Hier zitten ze dicht tegen elkaar aan gepropt en ze komen bijna nooit buiten. Ze worden onderling erg agressief omdat ze verder geen afleiding hebben. Biggen worden vetgemest terwijl ze in kale hokken staan en de luchtkwaliteit ook nog slecht is. In Nederlandse schuren zitten tezamen 12,4 miljoen varkens opgesloten (11).

– Kip
Op de tweede plek van het meest gegeten vlees in Nederland staat kip. Per jaar worden wereldwijd vijftig miljard kippen gefokt, voor de eieren en voor hun vlees. Bijna 6 miljard van deze kippen zijn legkippen. De meeste kippen worden al geslacht als ze 6 maanden oud zijn. Ze zijn dan nog niet volwassen. In Nederland worden jaarlijks zo’n half miljard (500.000.000!) plofkippen geslacht. Geen één kip krijgt contact met hun moeder, een groot deel van de kippen komt nooit buiten en leeft vooral in schuren met duizenden andere kippen dicht tegen elkaar aan (10).

Koe
Rundvlees staat op nummer drie van het meest geconsumeerde vlees in Nederland. Runderen worden vetgemest met een ongezond dieet. Het dieet is vooral gebaseerd op granen wat voor ziekten kan zorgen en het bevat weinig ijzer zodat er niet veel spier wordt ontwikkeld. De schuren waar de koeien verblijven, hebben vaak kunstmatig licht en roostervloeren. Veel koeien worden al geslacht als zij twee jaar oud zijn, terwijl koeien wel 14 jaar kunnen worden. Babykalfjes worden ook altijd meteen van de moeder verwijdert (9).

– Overbevissing
In Nederland is veel sprake van overbevissing, we staan in de top 3 van meest overbevissende landen in Europa (12). Bij overbevissing wordt er te veel volwassen vis gevangen waardoor er te weinig vis over blijft om voor de nakomelingen te zorgen. Veel vissoorten worden hierdoor bedreigd met uitsterven. Pessimistische wetenschappers waarschuwen dat als er zoveel gevist blijft worden er over 50 jaar bijna geen vis meer te vinden zal zijn (13).

Impact op de mens
Momenteel zijn er zes miljard mensen op aarde. En dat worden er in een rap tempo meer: tegen 2050 zijn we naar verwachting met negen miljard mensen. Als al deze mensen vlees blijven eten, wordt water steeds zeldzamer en ook duurder. Er is niet voldoende ruimte om iedereen te blijven voeden. Als er dan gekeken wordt, hoeveel ruimt er nodig is voor het produceren van vlees vergeleken met het produceren van plantaardig voedsel is te zien dat er veel meer voedsel verbouwd kan worden als er alleen plantaardig gegeten wordt. Het produceren van een kilo koeienvlees kost namelijk al 13 kilo aan planten. Vlees moet dus een luxe worden, wat nog maar weinig gegeten wordt (14).

De impact van 1 dag in de week geen vlees
Één dag in de week geen vlees eten. Voor sommige mensen klinkt dat logisch, voor anderen is het een zware opgave. Maar wist je dat het produceren van 1 kilo rundvlees net zoveel energie kost als drie uur lang autorijden terwijl thuis alle lichten branden en het daarnaast te vergelijken is met drie maanden non-stop douchen? Kortom: flexitariër worden en dus minstens 1 dag in de week geen vlees eten is écht de moeite waard. Want als wij allemaal slechts 1 dag in de week geen vlees zouden eten, maken we al een enorm verschil voor mens, dier en milieu. Kijk maar:

Als alle Nederlanders 1 dag in de week geen vlees eten, komt dit op jaarbasis overeen met…

…een besparing van 3.2 megaton CO2-uitstoot, dit is vergelijkbaar met 1 miljoen auto’s van de weg halen of wanneer we alle huizen zouden voorzien van dubbel glas én alle gloeilampen vervangen door spaarlampen

…een besparing van 70 miljoen m2 oppervlakte regenwoud, dat zijn maar liefst 10.340 voetbalvelden (een voetbalveld heeft een gemiddelde oppervlakte van 6770 m2)

… een besparing van 11.2 miljard liter water, oftewel 13.494 zwembaden van 25 meter (een 25-meter-zwembad heeft een gemiddelde inhoud van 830.000 liter water)

…een besparing van 1.5 miljard dierenlevens

Vlees eten wordt onmogelijk
Los van het feit dat minder vlees eten béter is voor mens, dier en milieu, zal het ook niet lang meer duren totdat zoveel vlees eten simpelweg niet meer mogelijk is. Met de verwachte bevolkingsgroei (9 miljard in 2050) worden alle vleessoorten een luxe, voorspelt onderzoeker Henning Steinfeld. Het wordt “de kaviaar van de toekomst,” zo stelt Steinfeld op Scientias.nl. Nu reeds eten wij westerlingen gemiddeld 120 kilo vlees per persoon. Als vijf miljard mensen 100 kilo vlees eten dan moeten de koeien jaarlijks 6,5 triljoen kilo voer hebben. Laat staan wat er moet gebeuren als er straks negen miljard mensen zijn. “Er is gewoonweg niet genoeg ruimte en voedsel om dat mogelijk te maken.”

Inspiratie voor een dagje minder
Voor mensen die gewend zijn aan een dagelijkse portie vlees kan een dag geen vlees eten in de week als een moeilijke opgave klinken. Gelukkig is flexitariër worden tegenwoordig helemaal niet meer zo lastig! De supermarkten liggen vol met goede vleesvervangers (echt waar, geef ze eens een kans!) en er zijn mega veel sites en kookboeken met lekkere vegetarische gerechten. Smaak zal niet ontbreken en het kost weinig moeite – geloof ons! Op De Hippe Flexitariër is veel inspiratie te vinden om jou te helpen af en toe een stukje vlees te laten staan. Flexitariër ben je al bij 1 dag in de week geen vlees, wedden dat het meevalt?

Bronvermelding

  1. http://www.ngpf.nl/2007/11/13/opinieartikel-laten-we-de-auto-of-de-biefstuk-staan/
  2. https://stichtingvrom.wordpress.com/2015/11/19/lokaal-veevoer/
  3. http://www.habasitblog.com/mvo/water-footprint/
  4. http://www.bedrock.nl/2016/04/25/dit-gebeurt-er-met-je-lichaam-en-de-wereld-als-je-stopt-met-vlees-eten/
  5. https://www.diabetesfonds.nl/over-diabetes/nieuws/rood-vlees-geeft-meer-kans-op-diabetes
  6. http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vlees.aspx
  7. https://www.overvoedingengezondheid.nl/overzichtsstudie-verzadigd-vet-slecht/
  8. https://www.vegetariers.nl/bewust/waarom-vegetarisch/aantal-gegeten-dieren
  9. http://www.peta.nl/onze-missie/voedsel/dieren-gedood-voor-vlees/
  10. https://www.wakkerdier.nl/vee-industrie/kippen
  11. https://www.wakkerdier.nl/vee-industrie/varkens
  12. http://www.sportvisserijnederland.nl/actueel/nieuws/16167/nederland-nummer-drie-in-lijst-van-overbevissing.html
  13. http://www.ecomare.nl/ecomare-encyclopedie/mens-en-milieu/visserij/visstandsbeheer/overbevissing/
  14. https://www.scientias.nl/wat-eten-we-in-2050-met-recepten/
  15. http://www.ikkominactie.nl/organisaties/eat-green
  16. http://www.meatthetruth.com/download/besparingstabel.pdf
  17. https://www.nrc.nl/nieuws/2016/11/16/water-besparen-korter-douchen-helpt-niet-5317549-a1532071
  18. https://www.wakkerdier.nl/persberichten/een-dagje-zonder-vlees-is-goed-voor-klimaat

Vind alles wat je zoekt

Nieuwsbrief

ALLE ARTIKELEN VAN DE WEEK ELKE ZONDAG GRATIS IN JE E-MAIL

NIEUWSBRIEF

Schrijf je nu in en ontvang GRATIS 20 pagina’s uit ons boek De Hippe Vegetariër!